तेल अभिभस्त नेपाली राजदूतावासले इजरायल र साइप्रसबाट हुन्डीमार्फत नेपालमा रेमिट्यान्स पठाउने काम नरोकिनेबारे बुधबार पुनः सचेत गराएको छ, जसले अवैध कारोबार फेरि चर्चामा ल्याएको छ। अवैध भए पनि विदेशमा रहेका धेरै नेपाली कामदारहरूले अझै पनि हुन्डीमार्फत रकम पठाउने चलन जारी राखेका छन्। इजरायलका लागि कार्यवाहक नेपाली राजदूत ओमकुमार भण्डारीले हुन्डीबाट रकम पठाउनेहरूले सम्भावित समस्याहरू भोग्नुपर्ने हुनाले सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको बताए। उनका अनुसार अवैध रूपमा बसोबास गर्ने नेपाली कामदारले खासगरी हुन्डीमार्फत रेमिट्यान्स पठाउन सक्छन्।
औपचारिक माध्यमबाट रेमिट्यान्स पठाउने प्रक्रिया अहिले सजिलो भइसकेको हुँदा हुन्डीबाट रकम पठाउने प्रवृत्ति कम हुनु पर्ने विशेषज्ञहरूको धारणा छ। इजरायलमा कार्यरत केही नेपालीहरूले पनि यसरी औपचारिक माध्यम छिटो र सुरक्षित भएको बताएका छन्। एक अर्थशास्त्रीले भनेका छन् कि हुन्डीमार्फत नेपाल भित्रिने रकममा केन्द्रीय बैंकले निगरानी थप कडा बनाउनु आवश्यक छ। नेपाली राजदूतावासले बुधबार अनौपचारिक माध्यमबाट हुने कारोबारबारे सचेत रहन आग्रह गर्दै सूचना जारी गरेको छ। दूतावासका अधिकारीहरू यसअघि पनि पटक–पटक यस्तो प्रकारका विषयहरूमा सचेत गराउँदै आएका छन्।
सूचनामा भनिएको छ, “नेपाल सरकार (मन्त्रिपरिषद्) ले मिति २०८२ चैत १३ गते स्वीकृत गरेको शासकीय सुधारसम्बन्धी १०० कार्यसूचीको बुँदा नं. ४५ मा ‘इन्टिग्रेटेड डिजिटल एसेट रजिस्ट्री’ स्थापना गर्ने, जोखिममा आधारित संकेत प्रणाली लागू गर्ने तथा शंकास्पद कारोबारको पहिचान गरी सम्बन्धित निकायमार्फत अनुसन्धान प्रक्रिया अघि बढाउने उल्लेख गरिएको छ।”
कार्यवाहक राजदूत भण्डारीका अनुसार इजरायलमा आधिकारिक रूपमा दर्ता भएका नेपालीको संख्या करिब ६,५०० रहेका छन्। “दर्ता नभएर अवैध रूपमा बसोबास गर्ने नेपाली लगभग दुई हजार हुन सक्ने अनुमान छ,” उनले थपे। “यी व्यक्तिहरूले हुन्डी वा अनौपचारिक माध्यमबाट रकम पठाएको हुन सक्छ, तर अनौपचारिक च्यानलको ठोस प्रमाण नहुनाले यसलाई पत्ता लगाउन कठिन छ,” भण्डारीले स्पष्ट पारे।
